Cel
Cel szkolenia
✅ Ustawa z 27 lutego 2026 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 30 marca 2026 poz.426) ma zastosowanie po raz pierwszy do budżetów gmin, miast, powiatów i województw oraz do planów finansowych urzędów, samorządowych jednostek i zakładów budżetowych, planów WRD oświaty oraz planów zadań zleconych na rok 2027.
✅ Nowe przepisy wprowadzają zamiany w systemie klasyfikacyjnym – wprowadzają przede wszystkim nowy układ grup wydatków budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego określonych w ustawie o finansach publicznych (art. 124 i odpowiednio art. 236). Dotychczasowe grupy wydatkowe zostaną zastąpione nowymi, co w fundamentalny sposób wpływa na planowanie budżetowe, wykonywanie budżetu oraz księgowość i sprawozdawczość budżetową. Przykładowo dotychczasowe wydatki bieżące na zakup np. komputerów, zbiorów bibliotecznych czy środków dydaktycznych stanowiących środki trwałe staja się z mocy prawa wydatkami majątkowymi. Fundamentalna zmiana dotyczy również podatku VAT. Zgodnie z obowiązującymi od 14 kwietnia 2026 roku przepisami podatek VAT jako danina publiczna jest ustawowym wydatkiem bieżącym.
A zatem podatek Vat jako danina publiczna jest z jednej strony dochodem budżetu państwa, a z drugiej strony jest ustawowym wydatkiem bieżącym z mocy prawa, który zgodnie z art.249u3 UoFP musi być ujmowany w planie finansowym urzędu.
Bezdyskusyjnie ustawa z 27 lutego 2026 roku realizuje zalecenia pokontrolne NIK nr ewid.17/2020/P/19/109/LWR „Centralizacja podatku VAT w jednostkach samorządu terytorialnego”. Od lat NIK inaczej niż RIO uważa, że dochody powinny być planowane i wykazywane brutto, a Minister Finansów winien wypracować mechanizm prezentowania przez JST w budżecie dochodów opodatkowanych VAT, zgodny z ustawą o finansach publicznych, gwarantujący porównywalność i wiarygodność sprawozdań budżetowych oraz przejrzystość finansów publicznych.
Ustawodawca i Minister Finansów po latach wypełnił w końcu ten nałożony przez NIK obowiązek, którego wdrożenie wymaga zmian dotychczasowej praktyki i odejście od błędnych i różnych między sobą zaleceń poszczególnych RIO.
Jednocześnie w Dzienniku Ustaw z 28 kwietnia 2026 roku Minister Finansów i Gospodarki (pozycja 582) opublikował całkiem nową klasyfikację budżetową, czyli Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 20 kwietnia 2026 roku w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych.
✅ Nowe przepisy uniemożliwiają rozliczanie podatku VAT poprzez zmniejszenie paragrafu dochodów budżetowych, a także wykluczają możliwość używania paragrafu 453 do podatku VAT naliczony do odliczenia.
✅
Celem kursu jest podniesienie kwalifikacji w zakresie zasad prawidłowego księgowania dochodów i wydatków budżetowych z podatkiem VAT (z uwzględnieniem KSeF), w powiązaniu z prawidłową ewidencją księgową dochodów budżetowych z podatkiem VAT należny oraz wydatków budżetowych z podatkiem VAT naliczony do odliczenia, a także nadwyżki podatku VAT należny nad naliczonym (lub odwrotnie) i jego prawidłowym ujęciu w planie finansowym, w księgowości budżetowej i w sprawozdaniu budżetowym typu „RB” na nowym paragrafie 101 Podatek od towarów i usług (VAT).
Samorządowe jednostki i zakłady budżetowe, w tym jednostki dysponujące WRD oświaty oraz jednostki realizujące zadania zlecone muszą zweryfikować swój sposób księgowania dochodów i wydatków budżetowych z podatkiem VAT, tak aby nie łamać obowiązujących 1 stycznia 2027 roku nowych przepisów.
✅
Szkolenie dla: gmin, miast, powiatów, województw oraz dla urzędów i wszystkich samorządowych jednostek i zakładów budżetowych objętych centralizacją rozliczeń w VAT, w tym wydzielonych rachunków oświaty i jednostek realizujących zadania zlecone z podatkiem VAT, a także dla SCUW.
Program
Program
1.Reforma systemu budżetowego (RSB) i nowy ustawowy podział wydatków budżetowych na wydatki bieżące i wydatki majątkowe - nowy art. 124 i skorelowany z nim art. 236 w ustawie o finansach publicznych (UoFP).
2.Danina publiczna jako ustawowy dochód budżetowy (art.5u2 UoFP) – VAT jako dochód budżetu państwa.
3.Danina publiczna jako ustawowy wydatek bieżący podatnika VAT (art. 236u3a i odpowiednio art. 124u5 UoFP) – VAT jako ustawowy (statutowy) wydatek bieżący jednostki samorządu terytorialnego.
4.KSeF a NIP - nieprawidłowości dot. nazwy nabywcy/sprzedawcy występujące w miastach na prawach powiatu, np.: nieprawidłowa nazwa: Gmina Wrocław, Gmina Gdańsk, prawidłowa nazwa: Wrocław-miasto na prawach powiatu, Gdańsk-miasto na prawach powiatu oraz problemy z KSeF w jednostkach samorządu terytorialnego i błędy Ministerstwa Finansów w „Podręcznik KSeF 2.0 cz.IV KSEF w JST i GV” a zapomniane przez MF i RIO zalecenia ministra Stec.
5.Problem żłobków, przedszkoli, szkół, internatów, burs i innych jednostek, które wskutek błędnych interpretacji do dziś nie wdrożyły art. 60-67 ustawy o finansach publicznych i błędnie generują faktury VAT w KSeF lub poza KSeF lub dokumentują sprzedaż na kasach fiskalnych.
6.Nadrzędne zasady rachunkowości budżetowej gmin, miast, powiatów i województw oraz zasady wyceny aktywów i pasywów prezentowanych w sprawozdaniach typu „RB” i w sprawozdawczości finansowej – rozwiązania ogólne i rozwiązania szczególne dla JST, o których zapomniała KRRIO i o których zapomniały niektóre wydawnictwa publikujące np. komentarze do planów kont lub do centralizacji rozliczeń w VAT.
7.Model „krakowski”, model „poznański”, model „kielecki” a wartość nominalna, cena nabycia, kwota netto, kwota wymaganej/wymagającej zapłaty i pomniejszanie RB-tek o nadwyżkę VAT należny nad naliczony - analiza instrukcji do poszczególnych sprawozdań typu „RB” oraz pełnych wzajemnych sprzeczności wyjaśnień MF, RIO, KRRIO i NIK, a także publikacji książkowych.
8.Problem szczególny: płatności a obowiązek podawania numeru KSeF na płatności i zgodność dochodów i wydatków budżetowych wykazywanych w sprawozdaniu typu „RB” z wyciągiem bankowym.
9.Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 20 kwietnia 2026 roku w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych - nowa klasyfikacja budżetowa podatku VAT oraz nowa zasada dwustronności podziałek klasyfikacji budżetowej i jej zastosowanie do podatku VAT.
10.Klucz przejścia dochody (paragraf 014) i klucz przejścia wydatki (paragraf 453) za starej na nową klasyfikację budżetową (paragraf 101) wg. wyjaśnień MF i wg. praktyki - dochody i wydatki budżetowe z podatkiem VAT a paragraf 453 podatek VAT i jego odmienne zastosowanie w państwowych i samorządowych jednostkach budżetowych w zakresie używania paragrafu 453 do podatku VAT naliczonego do odliczenia i wpłat podatku VAT na zmniejszenie właściwego paragrafu dochodów.
11.Przygotowanie do wdrożenia nowego paragrafu 101 Podatek od towarów i usług (VAT) – dostosowanie polityki rachunkowości do zasad wyceny aktywów i pasywów obowiązujących w jednostkach budżetowych oraz zasad prezentacji danych w sprawozdawczości budżetowej typu „RB” w roku 2027.
12.Jak to robią w budżecie państwa (o tym trzeba wiedzieć) - wzory i schematy prawidłowych księgowań oraz przepływów finansowych podatku VAT i MPP dla państwowych jednostek budżetowych, w tym z uwzględnieniem wydzielonych rachunków dochodów, o których mowa w art. 11a ustawy o finansach publicznych: (załącznik 3) / organ podatkowy (zarządzenie MF i konto 235 dla IAS) / organ budżetowy (załacznik1) oraz specyficzne zastosowanie paragrafu 453 VAT do faktur zakupowych i VAT naliczony podlegający odliczeniu wynikające z pisma MF: BP1-4071/93c/2007/1189 z 9.08.2007 – szczególna rola rozporządzenia Ministra Finansów z 15 stycznia 2014 roku w sprawie szczegółowego sposobu wykonywania budżetu państwa oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2010 roku w sprawie rodzajów i trybu dokonywania operacji na rachunkach bankowych prowadzonych dla obsługi budżetu państwa w zakresie krajowych środków finansowych oraz zakresu i terminów udostępniania informacji o stanach środków na tych rachunkach.
13.Wzory i schematy prawidłowych księgowań oraz przepływów finansowych podatku VAT i MPP dla urzędu i samorządowych jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, w tym z uwzględnieniem wydzielonych rachunków dochodów, o których mowa w art. 223 ustawy o finansach publicznych: (załącznik 3) / urząd (załącznik 3 paragraf 9) / organ budżetowy (załącznik 2) oraz prawidłowe zastosowanie paragrafu 453 VAT w świetle art. 249 ustęp 3 ustawy o finansach publicznych i art. 4-5 ustawy Ordynacja podatkowa w zakresie zadań własnych i zleconych z uwzględnieniem mechanizmu podzielonej płatności.
14.Zadania, przykłady, wyjaśnienia – VAT należny, VAT naliczony, zaokrąglenia, korekty VAT, deklaracje oraz ich prawidłowe księgowanie w księgach SJB, SJB z WRD, SJB z zadaniami zleconymi, SZB oraz w księgach urzędu i organu.
15.Obroty i salda poszczególnych kont jako dane księgowe, a zasady sporządzania sprawozdań z podatkiem VAT w zakresie budżetów jednostek samorządu terytorialnego: RB-27S, RB-27ZZ, RB-28S, RB-34S, RB-30S.
16.Specyfika sprawozdań w zakresie operacji finansowych - zasady wyceny aktywów i pasywów z podatkiem VAT dla sprawozdań: RB-Z i RB-N.
17.Porządkowanie i uzgadnianie księgowań 2027 - jak osiągnąć porównywalność danych budżetowych.
18.Odpowiedzi na pytania - konsultacje.
Prowadzący
Prowadzący
Tomasz Wojtania
Doświadczony wykładowca z 20 letnią praktyką, specjalista od trudnych tematów, niezależny konsultant z dziedziny finansów publicznych oraz rachunkowości i sprawozdawczości budżetowej. W latach 1993-2001 pracownik naukowy Katedry Rachunkowości Instytutu Zarządzania Politechniki Częstochowskiej. Stały współpracownik niektórych firm szkoleniowych. Autor setek publikacji i materiałów szkoleniowych, autor podręcznika "Podstawy rachunkowości budżetowej". Współautor raportu Banku Światowego "Porównanie polskich przepisów rachunkowości sektora publicznego z międzynarodowymi standardami rachunkowości sektora publicznego (MSRSP)". Autor projektu stanowiska dla Komitetu Standardów Rachunkowości w sprawie ujęcia, wyceny i prezentacji prawa wieczystego użytkowania gruntów oraz gruntów oddanych w wieczyste użytkowanie. Jako wykładowca pracował m.in. dla Najwyższej Izby Kontroli, Regionalnych Izb Obrachunkowych, Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Ministerstwa Finansów, Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, Ministerstwa Sprawiedliwości, Sądów, Prokuratur, Urzędów Wojewódzkich, Izb i Urzędów Skarbowych, Państwowej Straży Pożarnej, Policji, Wojska, Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Państwowych Inspektoratów Weterynarii, GDDKIA, Urzędów Pracy, Urzędów Gmin i Miast, Starostw Powiatowych, Urzędów Marszałkowskich oraz podległych im jednostek oświaty, pomocy społecznej, geodezji i innych, w tym jednostek pełniących rolę Instytucji oraz beneficjentów środków unijnych. Ponadto pracował dla agencji rządowych: ARIMR, ANR, ARR, ARM i innych jednostek sektora finansów publicznych np.:WFOŚIGW. Pracował również w Programie Partnerstwo dla Samorządu Terytorialnego LGPP oraz w KPRM w zespole Prof. T. Lubińskiej zajmując się tam tematyką budżetu zadaniowego. Przeszkolony w zakresie ochrony informacji niejawnych przez Prokuraturę Okręgową w Warszawie. Współpracownik i działacz Stowarzyszenia Księgowych w Polsce. Konsultant Banku Światowego nr 479364. Wykładowca w Krajowej Szkole Administracji Publicznej im. Lecha Kaczyńskiego.
