1.Legalizacja pobytu i pracy cudzoziemców w Polsce
- status pobytowy cudzoziemców w zależności od posiadanego obywatelstwa oraz dokumentu pobytowego; cudzoziemcy zobowiązani do uzyskania zezwolenia na pracę lub innego dokumentu uprawniającego do pracy w Polsce; pobyt i praca obywateli Kolumbii od 15.08.2024 r.,
- legalność pobytu cudzoziemców w Polsce: ruch bezwizowy, wizy krajowe, wizy „Schengen” oraz dokumenty pobytowe wydane przez inne państwa; karty pobytu wydane w Polsce; pobyt obywateli Ukrainy przebywających w Polsce w okresie od 24 lutego 2022 r.; diia.pl, status UKR/NUE; czy cudzoziemiec może legalnie przebywać i pracować z dokumentem wydanym przez inne państwo obszaru Schengen,
-zwolnienie z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę – w jakich sytuacjach cudzoziemiec może podejmować pracę bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę od 1 grudnia 2025 r.; sytuacja studentów studiów stacjonarnych po wejściu nowych przepisów wydanych w celu wyeliminowania nieprawidłowości w systemie wizowym RP,
-zezwolenie na pobyt czasowy i pracę – praca w okresie oczekiwania na decyzję wojewody; decyzje, które nie określają warunków pracy – jak nie dopuścić do pracy nielegalnej; Moduł Obsługi Spraw (MOS) – system teleinformatyczny do składania wniosków o zezwolenie na pobyt w Polsce oraz zezwolenie na pobyt dla obywateli Ukrainy (karta CUKR),
-zmiana pracy – warunki legalnego podjęcia pracy w nowym zakładzie,
-zwiększenie lub zmniejszenie wymiaru czasu pracy lub liczby godzin pracy – kiedy nie ma konieczności wydania nowego zezwolenia na pracę, a kiedy istnieje ryzyko uznania pracy za nielegalną?
- awans stanowiskowy bez zmiany zezwolenia na pracę - jakie warunki należy spełnić?
-szczególny tryb wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. – których cudzoziemców dotyczy i jak prawidłowo korzystać z zezwolenia; oświadczenie podmiotu powierzającego pracę; wpis oświadczenia do rejestru; skutki niezachowania terminu 60-dniowego; wygaśnięcie zezwolenia z mocy prawa – błędy, które powodują utratę legalnego pobytu przez cudzoziemca.
2.Dostęp cudzoziemców do polskiego rynku pracy – ustawa o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
- zakres ustawy, wyłączenia od stosowania ustawy, nowe definicje, m.in. nielegalnego powierzenia pracy cudzoziemcowi, nielegalnego wykonywania pracy przez cudzoziemca,
- rozszerzony katalog ograniczeń wizowych w dostępie do rynku pracy,
- obowiązek tłumaczenia umowy zawartej w języku obcym przez tłumacza przysięgłego; przechowywanie treści przetłumaczonej umowy; przekazanie organowi, który wydał zezwolenie na pracę kopii umowy z cudzoziemcem w języku polskim,
- rodzaje zezwoleń na pracę w zależności od sytuacji cudzoziemca; właściwość organu; możliwość złożenia wniosku wyłącznie za pomocą systemu teleinformatycznego; warunki wydania oraz treść zezwoleń na pracę; przedłużenie zezwolenia na pracę,
- pozorny outsourcing – przesłanka odmowy wydania zezwolenia na pracę; outsourcing pracowniczy i procesowy, różnice między outsourcingiem a pracą tymczasową, najczęstsze błędy przy organizowaniu pracy cudzoziemcom kierowanym do innego zakładu; wniosek o wydanie zezwolenia na pracę na rzecz osoby trzeciej przez podmiot niebędący agencją pracy tymczasowej,
- okoliczności niewymagające zmiany zezwolenia na pracę,
- oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi – praca obywateli Gruzji w okresie po 1 grudnia 2025 r.; warunki uzyskania wpisu oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń; przesłanki odmowy wpisu oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń,
- wyższy lub niższy wymiar czasu pracy lub liczba godzin pracy w tygodniu lub miesiącu niż określone w zezwoleniu na pracę lub oświadczeniu o powierzeniu pracy cudzoziemcowi, okoliczności dopuszczające odstępstwo, konsekwencje niezachowania warunków zezwolenia lub oświadczenia,
- obowiązki podmiotu powierzającego pracę cudzoziemcowi na podstawie zezwolenia na pracę lub oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi,
- nowe zasady stosowania kar z tytułu nielegalnego powierzenia pracy cudzoziemcowi; uzależnienie wysokości kary grzywny od liczby cudzoziemców, którym nielegalnie powierzono pracę; skutki administracyjne dwukrotnego nałożenia kary grzywny,
- zmiany dotyczące kontroli przedsiębiorców prowadzone przez Państwową Inspekcję Pracy oraz Straż Graniczną.
3.Przepisy regulujące sytuację obywateli Ukrainy w Polsce w 2026 r.
- nowe podejście do legalności powierzenia pracy obywatelom Ukrainy - przepisy ustawy o wygaszeniu rozwiązań wynikających ze specustawy o pomocy obywatelom tego państwa;
- status beneficjenta ochrony czasowej, legalizacja pobytu oraz legalizacja pracy po wejściu w życie nowelizacji ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; nowy obowiązek informacyjny przy podjęciu pracy obywatela Ukrainy,
- przeniesienie przepisów o powiadomieniu o podjęciu pracy do ustawy o warunkach dopuszczalności powierzenia pracy cudzoziemcom na terytorium RP oraz skutki zmiany,
- przedłużenie dotychczasowych dokumentów pobytowych oraz kart pobytu; uchylenie przepisów wstrzymujących decyzje o dobrowolnym wyjeździe z Polski lub decyzje o opuszczeniu Polski,
- zmiana warunków pracy – obowiązek nowego powiadomienia; które informacje wymagają nowego powiadomienia; skutki braku powiadomienia o zmianie warunków pracy,
- nowy rodzaj zezwolenia na pobyt czasowy dla obywateli Ukrainy.
4.Wypełnienie obowiązków związanych z podjęciem pracy przez cudzoziemca – zagadnienia praktyczne
-obowiązki podmiotu powierzającego pracę przy przyjęciu do pracy; weryfikacja legalności pobytu; czy do zatrudnienia wystarczy karta pobytu; co dla podmiotu zatrudniającego oznacza adnotacja w karcie pobytu: „Dostęp do rynku pracy”,
- sporządzenie umowy z cudzoziemcem na piśmie; przetłumaczenie umowy na język zrozumiały dla cudzoziemca; jak wykazać, że cudzoziemiec zna język polski,
-obowiązki związane z delegowaniem cudzoziemców do pracy w Polsce na podstawie poszczególnych rodzajów zezwoleń na pracę,
-obowiązki informacyjne wobec wojewody,
- zatrudnienie cudzoziemca przez agencję zatrudnienia; elementy współpracy agencji z firmą korzystającą, które wpływają na legalność zatrudnienia; outsourcing a legalność zatrudnienia.
5.Kontrole legalności zatrudnienia prowadzone przez inspekcję pracy
- zakres kontroli, uprawnienia inspektora pracy przy rozpoczęciu kontroli; obowiązki podmiotu kontrolowanego podczas kontroli. Czy inspekcja pracy może obejmować kontrolą ponownie ten sam zakres; jakie dokumenty kontroluje PIP, a jakie Straż Graniczna,
-dokumenty obejmowane kontrolą; uprawnienia kontrolne, w tym legitymowanie, żądanie okazania dokumentów, przesłuchiwanie, utajnienie tożsamości świadka,
- najczęstsze problemy i nieprawidłowości przy zatrudnianiu cudzoziemców, środki prawne korygujące,
- skutki naruszenia przepisów o powierzeniu pracy cudzoziemcom; sankcje wykroczeniowe oraz administracyjne dla podmiotu powierzającego pracę oraz dla cudzoziemca, nowe sankcje wykroczeniowe wobec powierzenia pracy obywatelom Ukrainy.
